YERLİ DİZİLERİN RÖNTGENİ ÇEKİLDİ

 

Türk dizilerinin istikrarlı ve yüksek grafiği araştırmalara konu oluyor. MediaCat’in yerli dizilerle ilgili yaptırdığı detaylı araştırma ilginç gerçeklerin açığa çıkmasında önemli ipuçları veriyor. İşte yerli dizilerin izleyici nezdinde bir numara olmasının şifreleri…

 

MediaCat Türk izleyicisinin beyin dalgalarını çözdü

MediaCat Nisan sayısında, Thinkneuro şirketi ekranların en popüler dizilerinin nöroskorlarını ölçümledi. Analizler sonucunda, dizilerde hangi karakterlerin daha çok duygusal ilgi yarattığı ve stres seviyesinin hangi sahnelerde arttığı belirlendi. Ortaya çıkan çarpıcı sonuçlar, reklamların ne zaman girmesi, ürün yerleştirmelerin hangi oyuncunun görüldüğü sahnede olması gerektiği gibi konularda önemli ipuçları sunuyor.

İnsan davranışlarının yüzde 95’i bilinçdışı kaynaklı olduğundan dolayı artık geleneksel yöntemlerle gerçekleştirilen araştırmalar sağlıklı sonuçlar vermiyor. Bu durum sonucunda nörobilimin kullanım alanını iş dünyasında giderek yaygınlaştırıyor. Türkiye’de ilk defa Thinkneuro tarafından MediaCat için gerçekleştirilen araştırma kapsamında en popüler 11 dizinin nöromarketing ölçümleri beyin EEG’si tekniğiyle gerçekleştirildi.

Nörosinema araştırmaları sayesinde yapımların izleyicilerde uyandırdığı duygusal ilgi, dikkat ve stres seviyeleri ölçümlenebiliyor. Bu ölçümler sonucunda dizilerdeki oyunculardan hangisinin duygusal ilgiyi artırdığı ya da senaryonun en dikkat çeken bölümlerinin neler olduğu, izleyicilerin bilinçdışındaki duygusal tepkileri analiz edilerek bulunabiliyor.

Nöromarketing ile başarı garantisi 

Her sezon onlarca dizi başlıyor ancak birçoğu yeteri kadar reyting alamadığından yayından kaldırılıyor. Ancak nöromarketing ölçümleriyle senaryonun, belirli sahnelerin ve oyuncularının yarattığı etki test edilerek dizilerin beğenilip, beğenilmeyeceği yayından önceden belirlenebiliyor. Ayrıca, bu ölçümlerin sonuçlarına göre ürün yerleştirmeler ve dizi içindeki reklamlar tam olarak ilginin en yüksek seviyeye çıktığı saniyelerde girilebiliyor.

Yerli dizilerin nöroskorları

Araştırma kapsamında, 1-8 Mart günleri arasında yayınlanan fragmanlar, yaşları 18-60 arasında değişen, 17’si kadın 15’i erkek olmak üzere toplam 32 gönüllü deneğin katılımıyla test edildi. Ölçümler, bir evin misafir odası olarak tasarlanmış bir laboratuarda yapıldı ve ölçümler sırasında beyin dalgalarını içeren toplam 40 milyon veri elde edildi.
Analizlerin sonucunda, dizilerin ne kadar dikkat çektiği, hangi karakterlerin daha çok duygusal ilgi yarattığı ve stres seviyesinin hangi saniyelerde yükseldiği güvenilir sonuçlarla belirlendi. Ayrıca katılımcılarla nöroskorlar rehberliğinde derinlemesine görüşmeler yapılarak bu görüşmelerdeki bilinçdışı tepkilerin nedenleri de irdelendi.
Türkiye’nin bilinçdışı kodları

Thinkneuro’nun yönetici ortağı Dr. Yener Girişken, “Türkiye’nin bilinçaltı kodlarını çıkardığımız reklam, film ve dizi ölçümlerinde görüyoruz ki samimi ve içten bir sarılmanın ve tensel temasın olduğu sahneler izleyicilerin dikkat seviyesini yukarı çekiyor. Bu konuyla ilgili literatür de empati duygusu hissedildiğinde beyindeki aynı nöronların harekete geçtiğini vurguluyor” diyor. Dr. Girişken’e göre bir diğer bulgu ise, silah, bıçak ve herhangi bir saldırının olduğu ve izleyicilerde korku algısı yaratan sahnelerde duygusal ilginin yükseldiği oluyor.

Mezarlık ilgi çekiyor

Araştırmaya katılan gönüllü deneklerle nöroskorlar eşliğinde yapılan derinlemesine görüşmelerde çıkan sonuç bir hayli ilginç oldu. Türk izleyicisi mahkeme sahnelerinden olumsuz etkilenirken, mezarlıkta geçen sahnelerde dikkat ve ilgisi yükseliyor. Mezarlıkta geçen sahneleri izleyiciler hiç ölmeyeceklermiş gibi dışarıdan bir göz olarak izliyorlar. Ancak mahkeme sahnelerinde, devlet otoritesiyle hayatlarının bir bölümünde karşılaştıkları veya karşılaşma ihtimalleri yüksek olduğu için olumsuz duyguları tetikleniyor.

İzleyici, gerçek hayattan kopmuyor: Stres rekoru en yüksek dizi “Adını Feriha Koydum” oldu!
Günümüzde yaşanan dizi enflasyonu hakkında izleyiciyi “pasif” bir hale getirdiğine dair eleştiriler ortaya atılıyor. Bu eleştirilere rağmen yerli dizilerimizin zaman içinde evrildiği bir gerçek. Dizi patlamasının yaşandığı ilk yıllarda geniş mahalle ya da geniş aile temelli diziler ekranı parsellemişken, günümüzde özel platoların kurulduğu daha incelikli senaryolar ve olay örgüleriyle bezeli hatta deneysele kaçan yapımlar dahi iş yapabiliyor. Örneğin, 11 dizi içinde stres rekoru en yüksek çıkan yapımın “Adını Feriha Koydum” olmasının sebebi oyunculardan Vahide Gördüm’ün kansere yakalanarak diziden ayrılması oluyor.

Dram daha çok ilgi çekiyor 

Türkiye’deki ölçüm sonuçları itibariyle konuşmak gerekirse dram ağırlıklı dizilerin, komedi dizilerine göre daha çok ilgi uyandırdığı görülüyor. Kavuşamayan aşıklar, saray entrikaları, başı beladan kurtulmayan, bir türlü mutluluğu bulamayan karakterler seyircinin yoğun ilgisiyle karşılaşıyor ve bunu ölçüm sonuçları da doğruluyor. Bunun temel sebebi, dram ağırlıklı dizilerde izleyicilerin dikkatini uzun (uzatılmış) sahnelerle yüksek tutmak mümkünken, komedi dizilerinde sürekli güldürmek veya tebessüm ettirmenin daha zor olması. Türkiye’de ise komedi dizileri reklam ve prodüksiyon kaygıları nedeniyle en az dramlar kadar uzun tutuluyor.

Güney, Kuzey’den daha çok dikkat çekiyor: Esas oğlan aslında figüran mı?

32 gönüllünün karakterlere verdiği tepkiler incelendiğinde ortaya yine beklenmedik sonuçlar çıkıyor. Dizilerin lokomotifi olarak oyuncu kadrosuna dahil edilen yıldız başrol oyuncuları zaman zaman kitleleri peşinden sürükleyemeyebiliyor. Bunun bir örneğini “Kuzey Güney” dizisinin sonuçlarında görülüyor. Bu dizide Güney, hemen her sahnede Kuzey’den daha çok ilgi çekiyor. Hatta Kuzey’in Güney’e yumruk attığı sahnede, duygusal ilgi eğrisinde sert ve ani bir düşüş yaşanıyor.

Ürün yerleştirmeleri nasıl yapılmalı?

Bugüne kadar izlenen genel eğilim, dizi içi reklamların ve ürün yerleştirmelerin en dikkat çeken dizi oyuncusunun görüldüğü sahnelerde olması yönünde oluyordu. Fakat Dr. Girişken, “Ürün yerleştirmelerde dikkatin yüksek, duygusal ilginin de düşük olduğu sahneler tercih edilmeli. Aksi halde tüm dikkat ve ilgi oyuncuda olduğundan izleyiciler reklamı göremeyebiliyorlar. Görseller bile tüm ilgi dizide olacağından yerleştirilen ürün es geçilebiliyor” diyor. Bu durumda Kanuni’nin ve Şehzade Mustafa’nın bulunduğu sahneler ürün yerleştirme ve reklamlar için uygun değilken, Hürrem’in bulunduğu sahneler gayet uygun oluyor.

Ürün yerleştirmeyle ilgili önemli bulgulardan biri de dizilerde görülen markaların eğer konu ile ilgili değillerse izleyiciler tarafından kodlanmıyor olması. Örneğin, “Yalan Dünya” dizisinde belli markalara ait mağazalar gözüküyor ancak bu mağazalara girip senaryo ile ilgili bir deneyim gerçekleşmiyorsa, o markaların akılda kalması ve markayla ilgili olumlu duyguların oluşması pek mümkün olmuyor.

Muhteşem nöroskor

Dizilerin nöroskorları karşılaştırmalı olarak incelendiğinde dikkat ve duygusal ilgi skorları itibariyle “Muhteşem Yüzyıl”ın zirvede olduğu görülüyor. Dikkat nöroskorunda ikinci sırada “Öyle Bir Geçen Zaman Ki” yer alırken aynı dizi duygusal ilgi skoru bakımından en son sırada. Stres skoru itibariyle ilk sıra yer alan dizi ise Adını Feriha Koydum oluyor.

Türkiye’de ilk defa yapılan bu ilginç araştırmanın detaylı sonuçlarını MediaCat’in Nisan sayısında okuyabilirsiniz.

BENZER HABERLER

YENİ HABERLER

© Copyright 2016 Medyabey. Tüm görsel ve metin kaynak hakları saklıdır. - bilgi@medyabey.com